Week 5 Ha Tinh - Huť

25 november Ha Tinh - Bien Thien Cam 40 km
26 november Bien Thien Cam - Minh Duc 63 km
27 november Minh Duc - Phong Na 58 km
 
 
Mannenbroeders

Bram heeft het concept voor zijn volgende verjaardagspartijtje al uitgedacht. Een drink-eetfeest "Vietnamese style". Maar alleen met mannen. Vietnamese mannen komen op een mannenavond bijeen in een restaurant. En drinken dan veel whisky. Het lijkt hem wel gezellig. Maar voordat hij de uitnodiging verstuurt naar daartoe geschikte mannen uit zijn netwerk verdient het misschien nadere uitleg. 
De context is zoals gezegd een restaurant. Dat is hier de naam voor een halfopen ruimte onder een golfplaten dak, met een vloer van cement. De ruimte is aangekleed met rode en/ of blauwe plastic tuinstoelen en een samengeraapte collectie al dan niet met formica beklede, maar altijd plakkerige tafels. De ruimte wordt sfeervol verlicht met TL balken. Op de tafels een toiletrol in een plastic houder als servetjes, een beduimelde plastic korfje met eetstokjes en soeplepels en al naar gelang de lokale gebruiken een pot sambal, een jampot met knoflook en pepers gemarineerd in azijn, een flesje rode saus, een potje geklonterde suiker en nog een groezelig potje met een niet nader gedefineerd bruin goedje.  De vloer ligt bezaaid met door de eetgasten weggegooide servetjes of garnalenschillen. Achter in de ruimte staat het bed van de familie. Met uitzicht op de televisie natuurlijk. Want het restaurant is ook hun huis. De keuken zal ik een andere keer beschrijven, het gaat immers over de mannenbroeders.
De mannen komen rustig binnen, een aantal zelf meegebrachte flessen Vietnamese whisky of vodka onder de arm. De serveersters (altijd jonge meisjes op teenslippers) komen dan aangesneld met de borrelglaasjes. Ook wordt er een volledig krat ongekoeld bier aangesleept (dat doet meestal een broer van de teenslippermeisjes). Koud bier drinken betekent hier lauw bier met ijsblokjes. Soms is er een meisje in een ultrakort jurkje van het desbetreffende biermerk (bijvooorbeeld een Tigermeisje) wier enige taak het is de bier- consumptie te verhogen, wat nogal een ondankbare taak kan zijn als de focus op de whisky ligt. 
Er wordt wel eten besteld, dat zoals altijd hier in etappes wordt aangeleverd, maar dat is bijzaak. Het gaat om het bezegelen van de vriendschap. De borrelglaasjes worden volgeschonken, de mannen brengen de glaasjes boven de tafel samen, kijken elkaar diep in de ogen, en hoppa, dat was glas nummer 1. Het wordt onmiddellijk rumoeriger. Na een eerste collectieve ronde volgen individuele borrelmomenten in tweetallen, afgewisseld weer met collectieve. Het wordt al snel gezellig en ze worden steeds luidruchtiger. Heel soms is er een enkele vrouw bij, maar die haakt meestal al snel af, het tempo ligt vrij hoog  Ze gaat dan in een hoekje een beetje tuttelen met haar kindje, dat meestal ook al een klein glaasje achter de kiezen heeft.
Na een uurtje of twee is de whiskey op, gemiddeld een derde fles de man en dan vertrekken ze weer, elkaar stevig omarmend. We zien ze gelukkig soms in een taxi stappen, maar terug naar huis op de brommer lukt ook best nog wel. Het eten blijft grotendeels onaangeroerd achter. 
Maar dat eind maken we meestal niet mee, dan liggen wel allang weer te slapen in ons keiharde bedje. Bram soms extra rozig omdat hij ook een paar dikke vrienden bleek te hebben.
 
28 november rustdag Phong Na 32 km
Afbeelding invoegen
29 november Phong Na - Dong Hoi 47 km
 
Afbeelding invoegen
30 november Dong Hoi - Cua ViÍt 130 km
 
Burka

Aziatische meisje doen hun uiterste best om een chronisch vitamine D tekort op te lopen. Ze mijden de zon als de pest. Daartoe hullen ze zich op weg van en naar school in het Aziatische equivalent van de burka: een katoenen vestje met capuchon, strak om het gezicht aangetrokken. Daaronder een brede mondkap die ze hier sowieso graag dragen en als het even kan een zonneklep.  Een zonnebril zie je zelden, kennelijk een luxe-artikel. 
Het vestje heeft aan de extra lange mouwen een paar flapjes, zodat ook de handen bedekt blijven. Dat is echter meestal niet nodig omdat ze handschoenen dragen. De voeten in teenslippers zijn gehuld in speciaal daartoe ontworpen sokken met een gleufje tussen de grote teen en de andere tenen. Om er helemaal zeker te zijn dat ze niet door de zon gekust worden lopen of fietsen ze dan ook nog eens met een paraplu. Jongens doen niet mee aan dit anti-zon gevecht. Die dragen alleen soms een mondkapje. Maar dat heeft meer met fijnstof te maken denken we. Op het strand zie je ze allebei nooit. Maar dat is ook logisch. Het is namelijk winter. Volgens de Vietnamezen dan. 

1 december Cua ViÍt - Hué Beach 97 km
2 december. Rust 
 
Fietsen als metafoor voor het leven
 
We zaten aan tafel tijdens de lunchpauze van de Mattheus Passion in de Pieterskerk in Leiden. In de Volkskrant van die dag stond een stukje van het satirische tijdschrift De Speld over de vraag of je de deurwaarder ook een fooitje moest geven en zo ja, hoeveel. Erg grappig, dat stukje in De Speld! Meestal zijn grapjes over deurwaarders namelijk niet zo leuk. Ik had net aan onze tafelgenoten verteld dat ik over een paar maanden afscheid zou nemen als gerechtsdeurwaarder en samen met Marijke aan onze fietsreis van vier maanden in AziŽ zou beginnen. Een van onze tafelgenoten zei ronduit jaloers te zijn. Hij fietste zelf ook wel, maar een tocht van een paar maanden zat er voorlopig niet in, kinderen op de middelbare school. "Fietsen vind ik een metafoor voor het leven", zei hij. Ik heb de afgelopen tijd vaak aan die uitspraak moeten terugdenken.
Als wij voor vertrek vertelden over ons voornemen zeiden de meesten dat ze het wel een (mooi) avontuur vonden. Een enkeling vond het een onverantwoorde onderneming. Dat laatste is het zeker niet, alhoewel je natuurlijk wel uit moet kijken. De verkeerssituatie in deze landen is erg verschillend van die in Nederland. Avontuurlijk is het misschien ook niet eens, alhoewel er natuurlijk onzekerheden zijn. Is er wel een hotel of guesthouse in de plaats die we op het oog hebben? En is het ook schoon? Er zijn nogal wat mensen die niet met die onzekerheden kunnen of willen leven. Het kan namelijk zijn dat je na 80 of 100 kilometer fietsen toch nog even door moet naar het volgende dorpje. Maar is het niet zo dat in het dagelijks leven ook niet altijd alles klopt met datgene wat we in gedachten hadden? "Life is what's happening while you are making other plans", zei John Lennon hier ooit over. Het kan zijn dat de weg die je wilde nemen "under construction" blijkt te zijn.  Of de route voor de volgende dag uitstippelen is lastig door een stroomstoring in het dorp, waardoor de wifi het niet doet. Gelukkig hebben we ook een ouderwetse kaart maar het confronteert je heel erg met je manier van reizen. Met de auto een stukje omrijden is meestal niet zo erg als op de fiets en de routeplanner in de auto doet het dan altijd.
Deze manier van reizen confronteert je ook met je eigen onzekerheden. Ik kan soms erg tobben over dingen die mis kunnen gaan, vooral wat betreft de fiets.  Nu hebben we ook al wat malheur achter de rug. We hebben al twee binnen- en buitenbanden verspeeld. Momenteel hebben we een Chinese band om het voorwiel. Daar heb ik al wat kopzorgen over gehad, want Chinese banden staan doorgaans niet bekend om hun hoge kwaliteit. Het hielp ook niet dat we direct nadat we die band erom gelegd hadden een lekke band kregen. Inmiddels hebben we daarna al ruim 400 kilometer met die band gereden en zo langzamerhand krijg ik toch een beetje vertrouwen dat de band het misschien wel gaat houden. Op een tandem luisteren technische aspecten aanmerkelijk nauwer dan op een gewone fiets. Het te dragen gewicht per wiel is veel hoger en zeker in afdalingen de snelheid ook. En vanmorgen moest een fietsenmaker uit het dorp eraan te pas komen om mij gerust te stellen en te vertellen dat de remblokjes van de schijfrem nog wel even meekunnen. Ze zijn ondanks onze afdalingen in Yunnan nog maar voor 20% versleten. Terwijl ik vanmorgen in mijn bed lag te luisteren naar de zee (we slapen in een hutje vlak aan het strand waar de wind gewoon doorheen kan waaien) lag ik plannen te maken hoe ik de remblokjes van die schijfrem moest (laten) vervangen. Willem Elsschot schreef hierover "de mens lijdt het meest voor het lijden dat hij vreest en nimmer op komt dagen".
Ondanks af en toe tobben genieten wij enorm van het leven hier dat zo heel anders is dan thuis. We genieten ook van de lichaamsbeweging en ons fitte lijf. Het is een prachtig gezicht langs de rijstvelden te fietsen die momenteel omgeploegd worden, meestal nog met een waterbuffel. En terwijl ik dit schrijf zit ik onder een afdakje van palmbladeren met uitzicht op zee. We blijven hier nog een paar dagen en dan begint weer het echte werk. We mogen nog een pas over om Laos te bereiken. Uiterlijk de 9e december moeten we Vietnam uit zijn, want dan verloopt ons visum. Dat wordt dus wel weer even aanpoten en dat is terwijl je met zo'n klim bezig bent soms helemaal niet zo'n pretje. Je benen gaan zeer doen en als het maar lang genoeg duurt word je nog moe ook. Maar als je dan boven bent, een acceptabel guesthouse hebt gevonden en je gaat op je keiharde bed liggen dan is er alleen maar euforie. "Zonder strijd geen overwinning". Net zoals in het echte leven. 
 
Kerkhof

Vietnam lijkt soms een groot kerkhof. Het begraven van je naaste is kennelijk aan weinig regels gebonden (of ze worden niet nageleefd, dat hebben we eerder geconstateerd). Midden in het rijstveld ligt een heuveltje, soms met alleen maar gras begroeid of met een granieten kist(je) erop. Niet aan de rand van het rijstveld, maar gewoon ergens at random middenin. Waarschijnlijk wordt de juiste plek door wichelroedes bepaald. Zo af en toe zetten ze de rijstvelden onder water, waarschijnlijk om het onkruid te doden voordat het opnieuw wordt ingezaaid. Opa Nguyen krijgt dan behoorlijk natte voeten, maar dat nemen ze op de koop toe kennelijk. Ook een graf aan de rand van je woonerf is niet ongewoon. Je ziet ook opvallend veel winkels die houten grafkisten verkopen of kleine granieten kistjes. Dat laatste intigreert me enorm en ik heb alle tijd om daarover na te denken achter op de fiets. Zo groot is de kindersterfte hier nou ook weer niet, dus die kleine kistjes zijn vast ook voor volwassenen. Hoe krijgen ze een gemiddelde Vietnamees van 1.60 daar in? Eerst in de verbrandingsoven of in mootjes hakken?
Gisteren hebben we bijna 80% van onze prachtige kustroute over zeer rustige weggetjes tussen de grafstenen gefietst. We zaten al om kwart voor 7 op de fiets, blij het ranzige guesthouse in Cua ViÍt achter ons te kunnen laten. Kort nadat we een prachtige nieuwe brug over waren gestoken (er wordt hier veel geld geinvesteerd in bruggen die stukken niemandsland met elkaar verbinden) begon het al, overal op de duinen en tussen de dennenbomen graven. Afbeelding invoegen
Dat zijn niet netjes geordende graven zoals op het kerkhof van mijn voorouders in Drente, maar ze liggen vanuit de losse pols gestrooid verspreid in het landschap. Ze liggen ook zeker niet allemaal met de voeten een richting uit, zoals bijvoorbeeld Mekka of het Boeddhistische equivalent daarvan.  Het zijn vaak ommuurde perkjes ter grootte van een gemiddelde doorzonwoning, met daarin meerdere grotere en kleine grafkisten, er is plek voor de hele familie. Alles rijkelijk versierd met veelkleurige  draken, singha's, lotusbloemen, kraanvogels en andere boeddhistische voorstellingen. En in de regel in slechte staat van onderhoud. Soms staat er een datum op en dan kun je zien dat ze eigenlijk nog niet zo oud zijn maar in dit klimaat verweert alles enorm snel.
Andere families hebben minder geld en begraven hun naasten in een cirkelvorming sober graf met een diameter van een of van twee personen.Afbeelding invoegen

Er zijn opmerkelijk veel tempeltjes, ook weer prachtig versierd en altijd ongebruikt, behalve een tempel waarin een bruiloftsmaaltijd plaatsvond met veel bierkratten. 
We zijn inmiddels in Zuid-Vietnam. In het noorden waren ze vooral katholiek en daar werd flink gebouwd aan grote nieuwe kerken, vaak met twee torens.  Hier in deze streek is het Boeddhisme de hoofdreligie. Dat zie je ook aan de woonerven, die zijn van Feng Shui ingericht. Je kunt niet vanaf de straat rechtstreeks het huis in, er staat meestal een (fraai versierd) muurtje waar je eerst omheen moet lopen. De bedoeling daarvan is dat de boze geesten niet het huis binnen komen. Om diezelfde reden kent het huis ook hoge drempels. Gelukkig heeft ons hutje aan het strand dat ook.
In een hoekje op het erf staat op een paaltje een geesteshuisje, waarin ze de voorouders vereren, met wierookstokjes, vers fruit en een pak - over de datum - koekjes. Wie dat er ooit weghaalt? Het zal wel net zo gaan als de wortel voor het paard van Sinterklaas, vrees ik.
Terug naar de graven, waarom liggen ze allemaal hier, in de kuststrook? Als we de Lonely Planet mogen geloven zijn het allemaal geÔmmigreerde Vietnamezen die in hun vaderland begraven wilden worden maar volgens de barjuffrouw gisteravond, die voor de variatie weer eens redelijk Engels sprak, is deze traditie van begraven kenmerkend voor deze streek. Hué was ooit de keizerlijke hoofdstad van Vietnam en men was gewend aan pracht en praal. Hoe rijker de familie, hoe fraaier het graf.
We gaan morgen maar eens kijken naar de keizerlijke graftombes in Hué. Maar eerst een dagje strand. Zoals altijd weer helemaal verlaten. 
Afbeelding invoegen